Lurrikarak** (nola sortzen dira?)
Plakak
Lurraren azala 70 kilometroko lodieradun dozena bat plakak osatzen dute. Plaka tektoniko horiek duela milioi urte asko etengabe ari zaizkio bata besteari egokitzen eta pixkanaka egun ezagutzen dugun planetako azalera moldatu dute, baina prozesua ez da gelditu, ez da amaitu. Fenomeno horren ondorioz moldatu dira kontinenteak eta erliebe geografikoak. Kasu batzuetan plaka horiek magmazko ozeano baten gainean elkarren kontra egiten dute talka, batak bestearen aurrerabidea eragotziz. Hori gertatzean plaka bat aurrekoaren gainetik edo azpitik mugitzen hasten da, topografian aldaketak eraginez. Mugimendua galarazten denean tentsiozko energia metatzen delarik, halako batean energia hori askatu eta plaka batek bestea bortizki jo eta hautsi egingo du: une horretan liberatzen den energiak sortarazten du lurrikara. Hitz gutxitan laburtzeko, lurrikara da Lurraren geruza edo azaleran metaturiko energiaren bat-bateko liberazioa, norabide guztietara uhin gisa hedatzen dena.
Failak
Plakek elkarren kontrako indar hori eragiten duten zonak dira eta, seguruenik, fenomeno sismikoak jazoko diren tokia. Plaka horien mugetatik urrun lurrikaren %10 baizik ez dira gertatzen.
Hipozentro edo fokua
Lurrikararen energia Lurraren sakoneko -azaleratik kilometro askotara egon baitaiteke- gune horretantxe askatzen da.
Epizentroa
Hipozentroaren gain-gainean dago, Lurraren azaleran, eta berton lurrikararen intentsitate handiena hautematen den gunea da.
Zabaldu
del.icio.us